Hợp đồng lao động: 2 loại hợp đồng và 10 điều cần kiểm tra trước khi ký
Hợp đồng lao động hiện chỉ có 2 loại. Nội dung bắt buộc, việc công ty không được làm, thời hạn báo trước khi nghỉ và checklist 10 điểm trước khi ký.
Trả lời nhanh
Theo Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động chỉ có 2 loại: không xác định thời hạn và xác định thời hạn tối đa 36 tháng; hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký thêm 1 lần, lần sau phải là không xác định thời hạn. Hợp đồng phải làm bằng văn bản (hoặc điện tử), trừ việc dưới 1 tháng có thể thỏa thuận miệng. Trước khi ký, kiểm tra kỹ lương, cách trả, giờ làm, bảo hiểm, thời hạn và địa điểm làm việc; công ty không được giữ bản chính giấy tờ hay yêu cầu đặt cọc, ký quỹ hoặc bất kỳ khoản bảo đảm bằng tiền, tài sản nào.
Mục lục
Hợp đồng lao động là tờ giấy bảo vệ quyền lợi của bạn khi có chuyện: chậm lương, cho nghỉ đột ngột, không đóng bảo hiểm. Bài này tóm tắt những điểm cần biết theo Bộ luật Lao động 2019 (số 45/2019/QH14) và checklist để bạn đọc hợp đồng trong 10 phút.
Có mấy loại hợp đồng lao động?
| Loại | Thời hạn | Điểm cần nhớ |
|---|---|---|
| Không xác định thời hạn | Không ghi ngày kết thúc | Ổn định nhất; mỗi bên muốn chấm dứt phải theo luật |
| Xác định thời hạn | Tối đa 36 tháng | Chỉ được ký thêm 1 lần; lần tiếp theo phải là không xác định thời hạn |
Nguồn: Bộ luật Lao động 2019, Điều 20 khoản 1 và 2. Các tên gọi như "hợp đồng mùa vụ", "hợp đồng dưới 12 tháng" hiện không còn là loại riêng mà đều thuộc hợp đồng xác định thời hạn.
Hết hạn mà vẫn đi làm? Trong 30 ngày kể từ ngày hết hạn, hai bên phải ký hợp đồng mới. Nếu quá 30 ngày mà không ký, hợp đồng đã ký trở thành hợp đồng không xác định thời hạn (Điều 20 khoản 2).
"Hợp đồng cộng tác viên", "hợp đồng dịch vụ" có phải hợp đồng lao động? Nếu có việc làm được trả lương và bạn chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của bên kia thì vẫn được coi là hợp đồng lao động, dù đặt tên khác (Điều 13 khoản 1).
Hợp đồng phải làm bằng gì?
- Bằng văn bản, làm 2 bản, mỗi bên giữ 1 bản. Ký qua phương tiện điện tử cũng có giá trị như văn bản (Điều 14 khoản 1).
- Việc dưới 1 tháng có thể thỏa thuận bằng lời nói, trừ ba trường hợp ngoại lệ (Điều 14 khoản 2): người chưa đủ 15 tuổi (Điều 145 khoản 1 điểm a); người giúp việc gia đình (Điều 162 khoản 1); và nhóm người lao động từ đủ 18 tuổi ủy quyền cho một người giao kết hợp đồng cho công việc theo mùa vụ hoặc công việc nhất định dưới 12 tháng (Điều 18 khoản 2).
Nội dung bắt buộc phải có trong hợp đồng
Theo Điều 21 khoản 1, hợp đồng lao động phải có:
- Tên, địa chỉ công ty và người ký bên công ty.
- Họ tên, ngày sinh, giới tính, nơi cư trú, số căn cước của người lao động.
- Công việc và địa điểm làm việc.
- Thời hạn hợp đồng.
- Mức lương, hình thức trả, kỳ hạn trả lương, phụ cấp và các khoản bổ sung khác.
- Chế độ nâng bậc, nâng lương.
- Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi.
- Trang bị bảo hộ lao động.
- Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
- Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng nghề.
Ba việc công ty không được làm
Điều 17 cấm người sử dụng lao động:
- Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.
- Yêu cầu người lao động đặt cọc, ký quỹ hay nộp bất kỳ khoản tiền, tài sản nào để bảo đảm việc làm theo hợp đồng (Điều 17 khoản 2).
- Buộc người lao động làm việc để trả nợ cho công ty.
Checklist 10 điểm trước khi ký
| # | Kiểm tra | Dấu hiệu cần hỏi lại |
|---|---|---|
| 1 | Tên công ty, mã số thuế, địa chỉ | Khác với thông tin trong tin tuyển dụng |
| 2 | Loại hợp đồng, thời hạn | Hợp đồng ngắn ký nối liên tục nhiều lần |
| 3 | Công việc, địa điểm | Ghi chung chung "theo sự phân công" mà không có địa điểm |
| 4 | Lương cứng, phụ cấp, thưởng | Khác với con số đã thỏa thuận khi phỏng vấn |
| 5 | Ngày trả lương | Không ghi ngày trả |
| 6 | Giờ làm, ca, ngày nghỉ | Không ghi số giờ, không ghi cách tính làm thêm |
| 7 | Bảo hiểm | Không nhắc đến BHXH, BHYT, BHTN |
| 8 | Thời gian, lương thử việc | Thử việc quá thời hạn luật cho phép hoặc lương dưới 85% |
| 9 | Phạt, bồi thường | Phạt tiền khi nghỉ việc, giữ lương tháng cuối |
| 10 | Có đủ 2 bản, mỗi bên giữ 1 bản, có chữ ký của người đại diện bên công ty (dấu không phải điều kiện hiệu lực) | Chỉ ký 1 bản, công ty giữ hết |
Muốn nghỉ việc phải báo trước bao lâu?
| Loại hợp đồng | Báo trước ít nhất |
|---|---|
| Không xác định thời hạn | 45 ngày |
| Xác định thời hạn từ 12 đến 36 tháng | 30 ngày |
| Xác định thời hạn dưới 12 tháng | 3 ngày làm việc |
Nguồn: Bộ luật Lao động 2019, Điều 35 khoản 1. Một số ngành, nghề đặc thù có thời hạn riêng theo quy định của Chính phủ.
Bạn được nghỉ không cần báo trước trong các trường hợp của Điều 35 khoản 2, như bị bố trí sai công việc, địa điểm hoặc điều kiện làm việc đã thỏa thuận; bị trả lương không đủ hoặc không đúng hạn; bị ngược đãi, nhục mạ, cưỡng bức lao động; bị quấy rối tình dục; lao động nữ mang thai phải nghỉ theo chỉ định; đủ tuổi nghỉ hưu; hoặc công ty cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết hợp đồng. Mỗi trường hợp có điều kiện riêng, ví dụ việc tạm chuyển công việc theo Điều 29, trả chậm lương theo khoản 4 Điều 97, hay ốm đau phải có xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh (Điều 138 khoản 1). Nghỉ không đúng các trường hợp này có thể phải bồi thường theo Điều 39, 40 Bộ luật Lao động 2019.
Việc làm và bảng lương liên quan
Việc làm đang tuyển, lương ghi rõ · Bảng lương theo ngành · Việc làm kế toán – kiểm toán
Văn bản gốc: Bộ luật Lao động 2019 bản ký số; hợp đồng từ đủ 1 tháng thuộc diện đóng BHXH bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 Điều 2.
Hỏi – đáp
Hợp đồng lao động hiện nay có mấy loại?
Hai loại: hợp đồng không xác định thời hạn và hợp đồng xác định thời hạn tối đa 36 tháng (Bộ luật Lao động 2019, Điều 20).
Hợp đồng xác định thời hạn được ký mấy lần?
Được ký thêm một lần. Sau đó nếu vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký hợp đồng không xác định thời hạn, trừ một số trường hợp đặc biệt như người lao động cao tuổi, người lao động nước ngoài.
Làm việc không có hợp đồng có được không?
Chỉ công việc dưới 1 tháng mới được thỏa thuận bằng lời nói (có ngoại lệ). Từ 1 tháng trở lên phải ký hợp đồng bằng văn bản hoặc điện tử.
Công ty giữ bằng gốc hoặc căn cước của tôi có đúng không?
Không. Điều 17 Bộ luật Lao động 2019 cấm người sử dụng lao động giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.
Nghỉ việc phải báo trước bao nhiêu ngày?
45 ngày với hợp đồng không xác định thời hạn, 30 ngày với hợp đồng từ 12 đến 36 tháng, 3 ngày làm việc với hợp đồng dưới 12 tháng (Điều 35).